رابطه تغذیه بر سلامت شناختی و روانی دانش آموزان
مدیر کل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: كودكان بايد هر 4 تا 6 ساعت برای نگهداشتن غلظت قند خون در حد طبيعی، غذا میل کنند تا فعاليت سيستم عصبی و عملكرد مغز در حد مطلوب باقی بماند.
دکتر زهرا عبداللهی، در گفت و گو با وبدا، به مناسبت بازگشایی مدارس، درخصوص توصیه های تغذیه ای دانش آموزان در مدارس، با تاکید بر اهمیت صرف صبحانه، اظهار کرد: مطالعات اخير نشان داده كه تغذيه صحيح بر قدرت يادگيری كودكان موثر است و عدم صرف صبحانه مي تواند اثرات منفی بر يادگيری آنها داشته باشد. در شرايط ناشتايی كوتاه مدت، مكانيسم هموستاتيك، گلوكز خون را در سطح ثابت نگه مي دارد كه بر عملكرد طبيعی مغز لطمه ای وارد نشود. اگر مدت زمان ناشتايي طولاني تر باشد، نگهداری قند خون در سطحی كــه مغز قادر به فعاليت طبيعي خود باشد، مختل شده و يادگيري و تمركز حواس كمتر مي شود. مطالعات مختلف نشان مي دهد که افزايش نسبی قند خون موجب بهبود عملكرد مغز و يادگيری كودكان سنين مدرسه می شود.
وی درخصوص نکاتی که می تواند به افزایش اشتهای کودکان برای صرف صبحانه موثر باشد، بیان کرد: براي اينكه كودكان سنين مدرسه اشتهای كافی برای صرف وعده صبحانه داشته باشند، مادر باید آشپزی بلد باشد و رعایت نکاتی ضروري است، از جمله اینکه؛ شام در ساعات ابتدای شب صرف شده و حتي الامكان كودكان شب در ساعت معين و ترجيحا زود بخوابند، صبح زودتر بيدار شده و پس از شستن دست و صورت، كمي نرمش کنند تا برای صرف صبحانه اشتها پيدا كنند و در نهایت اینکه، والدين صبحانه را به عنوان يك وعده غذايي مهم تلقی كنند و همگي به دور يك سفره به صرف صبحانه بپردازند تا تشويقي براي كودكان باشند.
مدیر کل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درخصوص صرف ميان وعده ها در مدرسه، خاطرنشان کرد: كودكان سنين مدرسه علاوه بر سه وعده غذای اصلي به دو ميان وعده درصبح و عصرنياز دارند.
وی افزود: در اين سنين، كودكان بايد هر 4 تا 6 ساعت برای نگهداشتن غلظت قند خون در حد طبيعي، غذا میل کنند تا فعاليت سيستم عصبي و عملكرد مغز در حد مطلوب باقي بماند. در اين سنين، كبد كه وظيفه ذخيره سازي گلوكز به صورت گليكوژن و آزاد سازي آن به خون در مواقع ضروري را برعهده دارد، تنها براي حدود 4 ساعت مي تواند گليكوژن ذخيره كند، بنابراين، كودكان به خوردن غذا در وعده هاي بيشتري نياز دارند و بايد در روز دو ميان وعده مصرف كنند موضوعی که روانشناسان نیز توصیه می کنند. حتما زبان انگلیسی را یاد بگیرید.
تغذیه نقش بسیار مهمی در سلامت شناختی و روانی دانشآموزان دارد. مغز برای انجام عملکردهای شناختی به مواد مغذی خاصی نیاز دارد که از طریق تغذیه به بدن میرسد. تحقیقات نشان داده است که تغذیه مناسب میتواند بر تمرکز، حافظه، یادگیری و حتی وضعیت روحی دانشآموزان تأثیر بگذارد.
فواید تغذیه بر سلامت شناختی و روانی دانشآموزان عبارتند از:
-
تقویت حافظه و تمرکز: مصرف مواد مغذی مانند اسیدهای چرب امگا-۳ (که در ماهی و آجیل یافت میشوند) به تقویت حافظه کوتاهمدت و بلندمدت کمک میکند و تمرکز را افزایش میدهد. این امر باعث میشود که دانشآموزان در کلاسهای درس بهتر عمل کنند.
-
کاهش استرس و اضطراب: مصرف مواد غذایی حاوی ویتامینهای گروه B مانند B6 و B12، که در غلات کامل، تخممرغ و سبزیجات سبز یافت میشوند، میتواند به کاهش سطح استرس و اضطراب کمک کند. این ویتامینها به بهبود عملکرد سیستم عصبی و روانی کمک میکنند.
-
افزایش انرژی و کاهش خستگی: مصرف کربوهیدراتهای پیچیده و پروتئینها به دانشآموزان انرژی میدهد و از افت قند خون جلوگیری میکند، که میتواند باعث کاهش خستگی و بهبود عملکرد ذهنی در طول روز شود.
-
حفظ سلامت مغز: مواد معدنی مانند آهن، روی و ید که در گوشت قرمز، دانهها و غذاهای دریایی وجود دارند، برای حفظ عملکرد مناسب مغز و جلوگیری از مشکلات شناختی در طولانیمدت ضروری هستند.
-
تقویت خلق و خو: مصرف میوهها و سبزیجات، که غنی از آنتیاکسیدانها و ویتامین C هستند، به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و همچنین میتواند خلق و خو را بهبود بخشیده و احساس شادابی و نشاط را در دانشآموزان ایجاد کند.
بهطور کلی، تغذیه مناسب میتواند به بهبود عملکرد شناختی، کاهش اضطراب و استرس، و بهبود خلق و خو کمک کند که این موارد در نتیجه به بهبود عملکرد تحصیلی دانشآموزان منجر میشود.
ضرورت صرف دو میان وعده در روز برای کودکان سنین مدرسه
دکتر عبداللهی به نمونه هايی از ميان وعده های مغذی قابل مصرف در مدارس و زنگ تفریح اشاره کرد و گفت: ميوه های خشك شامل، انجير خشك، توت خشك، برگه هلو و نخودچي و كشمش، گندم برشته، برنجك، عدس برشته شده و انواع مغزها و دانه ها از نوع کم نمک، انواع ميوه ها شامل، سيب، پرتقال، نارنگی، هلو، گلابی، سبزي ها شامل، هويج، خيار، انواع لقمه های خانگی مانند، نان و پنير و گردو و نان و تخم مرغ، انواع كوكو و كتلت، نان و حلوا شكری، نان و پنير و خرما، شير و فرآورده های آن، از جمله میان وعده های مفید قابل استفاده در مدارس است.
او می گوید مراجعه به یک متخصص تغذیه خوب امری کاملا ضروری ست.
وی بیان کرد: متاسفانه برخی از تنقلات تجاری مانند انواع پفك و چيپس به طور بی رويه توسط كودكان و دانش آموزان مصرف می شود. خوردن پفك به خصوص قبل از وعده های غذايی، به دليل ايجاد سيری كاذب كودكان را از خوردن وعده های اصلی كه بايد مواد مغذی مورد نياز برای رشد را تامين كند، باز مي دارد. از سوي ديگر، نمك زياد اين مواد، ذائقه كودك را به خوردن غذاهای شور عادت مي دهد. انواع چيپس ها علاوه بر شور بودن، به دليل چربی زيادی كه دارند، موجب چاقی بی رويه كودكان می شوند. مطالعات متعددی رابطه بين خوردن مواد شور در كودكی وافزايش فشار خون در دوران بزرگسالي را به اثبات رسانده است.
